Het verminderen van de broeikasgasemissies door ontbossing en degradatie van bossen in ontwikkelingslanden (REDD+) is een belangrijk onderwerp voor België tijdens de internationale klimaatonderhandelingen. Het is de doelstelling van de Belgische onderhandelaars om ervoor te zorgen dat het REDD+ mechanisme niet alleen zal zorgen voor significante emissiereducties maar ook rekening houdt met de vele andere diensten die bossen leveren. Dit moet ervoor zorgen dat bij het implementeren van REDD+ in ontwikkelingslanden, rekening wordt gehouden met ondermeer biodiversiteit en de rechten van de lokale bevolking (de zogenaamde safeguards in de Cancun Akkoorden). Over dit onderwerp organiseerde de Belgische delegatie samen met VITO een side event tijdens de COP17/CMP7.
Peter Wittoeck, aan het hoofd van de Belgische delegatie in Durban, leidde dit side event in goede banen.
Tom Dauwe (VITO) presenteerde het lopende doctoraatsonderzoek over “a framework to assess the sustainability of different REDD+ design options”. De centrale vraag van dit onderzoek is of en hoe verschillende beleidsopties van REDD+ (bv. welke activiteiten mogelijk zijn en hoe emissiereducties berekend zullen worden) een impact hebben op de duurzaamheid. Om dit te kunnen doen, werd een methodologie ontwikkeld die het mogelijk maakt om aan de hand van verschillende indicatoren de impact in te schatten op economische, sociale en milieu aspecten en op de ecosysteem diensten.
De tweede presentatie was van Daniela Rey (ClientEarth UK). Zij benadrukte in haar presentatie “REDD+ Safeguards: sticking points in the negotiations” dat er nog veel onduidelijkheid is over hoe de safeguards concreet aangepakt moeten worden. Er is nog steeds grote onduidelijkheid over duidelijke definities over wat deze safeguards inhouden en de informatie die gerapporteerd moet worden. Wat dit laatste betreft zijn er al verschillende verdragen waarover gerapporteerd moet worden en die aansluiten bij de safeguards in REDD+.
Tot slot bekritiseerde Nils Hermann Ranum (Rainforest Foundation Norway) de te sterke focus van REDD+ op het reduceren van emissies. Dit heeft ervoor gezorgd dat een zeer aanzienlijk deel van de financiering van REDD+ op dit moment gegaan is naar het opzetten van systemen om koolstof en emissies te meten. In zijn presentatie “Paying for more than carbon ensuring a successful REDD+” benadrukte hij dat safeguards een actieve en effectieve functie moeten hebben in REDD+ om ervoor te zorgen voor een duurzame implementatie.
Na de presentaties volgde een vraag en antwoord sessie waarbij verder werd ingegaan op de presentaties. Hierbij kwamen drie aspecten voornamelijk aan bod. In de eerste plaats is er nog onduidelijkheid over wat de REDD+ safeguards precies inhouden. Dit wordt nog versterkt doordat er
op dit moment al vele actoren actief zijn, bijvoorbeeld op de vrijwillige koolstofmarkten, die safeguards beschouwen, maar op verschillende manieren interpreteren. Een geharmoniseerd systeem, een trademark voor REDD+, is misschien nodig om orde op zaken te zetten.
Het opzetten van een systeem dat gedetailleerde gegevens en informatie kan aanleveren over de vele voordelen van REDD+ is bovendien niet eenvoudig. Hoe gedetailleerder de gegevens, hoe groter de nood aan wetenschappelijke ondersteuning en capaciteitsopbouw. In vele ontwikkelingslanden, zoals Sierra Leone, hebben lokale administraties echter niet de middelen of de ervaring om dit te doen en is corruptie nog steeds een groot probleem. Implementatie van de safeguards in REDD+ zal dus een enorme investering vereisen om de capaciteit van deze landen verder op te bouwen. Het is de vraag wie deze kosten zal moeten dragen.
Ondanks de problemen die er zijn, zijn de safeguards in REDD+ essentieel om niet alleen de atmosferische integriteit maar de integriteit van het gehele ecosysteem te vrijwaren. Hiervoor is een politieke “carrot and stick” aanpak nodig die ontwikkelingslanden zowel beloont als straft voor het niet voldoende naleven van de safeguards.
Het side event werd bijgewoond door ongeveer 80 personen en de presentaties zijn beschikbaar via http://regserver.unfccc.int/seors/reports/events_list.html?session_id=COP17/CMP7.
