Wat doet VITO voor de Vlaamse overheid?
De belangrijkste taak van VITO is uiteraard het uitvoeren van technologisch onderzoek in de domeinen leefmilieu, energie, materialen en aardobservatie, om op die manier bij te dragen tot een gunstig innovatieklimaat in Vlaanderen. Dit onderzoek wordt ofwel volledig autonoom ofwel in samenwerking met andere wetenschappelijke of industriële partners uitgevoerd.
Daarnaast voert VITO ook beleidsondersteunend onderzoek uit voor de Vlaamse overheid zelf. Het gaat hier over beleidsondersteunend onderzoek op het vlak van onder meer leefmilieu, energie, volksgezondheid, ruimtelijke ordening en mobiliteit.
Daarbij dient een onderscheid te worden gemaakt tussen recurrente en structurele beleidsondersteunende taken (referentietaken) en onderzoeksopdrachten die via de open markt (aanbestedingen, offertevragen) worden verworven.
- Referentietaken
Referentietaken zijn recurrente beleidsondersteunende taken die VITO uitvoert voor de Vlaamse overheid en waarvoor een structurele financiering is vastgelegd via de beheersovereenkomst.
De belangrijkste referentietaken op dit ogenblik zijn :
- Referentielaboratorium milieuanalyses en -metingen. Klik hier voor meer informatie over het referentielaboratorium (nieuw venster).
Deze referentietaak omvat volgende taken :
- adviesverlening aan de bevoegde overheid (i.c. LNE en OVAM ) met betrekking tot de erkenning van laboratoria;
- kwaliteitscontrole van erkende laboratoria via organisatie van ringonderzoeken en andere controles;
- methodologisch onderzoek van aanbevolen analyse- en meetmethoden overeenkomstig de noden van de Vlaamse overheid (LNE, OVAM, VMM, VLM, e.a.) en de erkende laboratoria;
- uitvoeren van concrete onderzoeken op verzoek van het Vlaams gewest of overheden in verband met monsternemingen, analyses en/of metingen en diverse aanverwante evaluaties.
De doelstelling van het referentielaboratorium is in Vlaanderen een algemeen kader te creëren voor kwaliteitscontrole en kwaliteitsborging op het vlak van milieuanalyses en dit met actieve deelname van alle erkende milieulaboratoria. Ook de daaraan verbonden aspecten met betrekking tot de officiële erkenning van de laboratoria en/of het certifiëren van analyse- en meettechnieken behoren tot deze opdracht.
Volgende analyse- en meetmethoden zijn beschikbaar:
-
Kenniscentrum BBT/EMIS
Het Vlaams kenniscentrum voor Beste beschikbare technieken en het Energie- en milieu-informatiesysteem is op vraag van de Vlaamse regering opgericht in 1995.
Het Vlaams kenniscentrum voor Beste beschikbare technieken (BBT) inventariseert informatie rond beschikbare milieuvriendelijke technieken, selecteert daaruit de beste beschikbare technieken (BBT) en vertaalt deze naar vergunningsvoorwaarden en ecologiesteun. Verder behoort ook het jaarlijks opmaken van de energiebalans voor Vlaanderen tot deze referentietaak. Het Energie- en milieu-informatiesysteem (EMIS) heeft tot taak om energie- en milieu-informatie binnen het Vlaams Gewest te verspreiden. Concreet gebeurt dit via een website (
www.emis.vito.be (nieuw venster)).
-
Milieu en gezondheid
Binnen het kader van deze referentietaak geeft VITO ondersteuning aan de cel Milieu & Gezondheid van LNE, het
Steunpunt Milieu en Gezondheid (nieuw venster). Specifieke aandachtspunten zijn de participatie vanuit Vlaanderen in een Europees biomonitoringprogramma, de evaluatie van de Vlaamse biomonitoringstudies en het verstrekken van milieutoxicologische informatie en aanbevelingen op aanvraag.
-
Vlaams Kenniscentrum Ondergrond (VLAKO)
Deze referentietaak gebeurt in opdracht van LNE-ALBON en is gesteund op de bewaring en digitalisering van de plannen van de Limburgse steenkoolmijnen. Op deze wijze is bij VITO een unieke geologische kennis opgebouwd, niet enkel met betrekking tot de Limburgse maar ook van de Vlaamse ondergrond. Het is de bedoeling de kennis van de ondergrond aan te wenden in economische projecten zoals de ondergrondse opslag van aardgas voor Vlaanderen en de UK, maar ook in de ondergrondse berging van CO
2 teneinde te voldoen aan de Kyoto-verplichtingen.
Deze referentietaak omvat concreet volgende deeltaken:
- de invulling van het luik “diepe ondergrond” binnen het Vlaamse initiatief “Databank Ondergrond Vlaanderen”;
- het onderzoek naar rationeel oppervlaktedelfstoffenbeheer en een optimaal hergebruik van reststoffen en secundaire grondstoffen (Oppervlaktedelfstoffendecreet) en het oprichten van een werkgroep “Monitoringsysteem duurzaam oppervlaktedelfstoffenbeleid” (met als leden ALBON, VITO en OVAM).;
- het onderzoek (haalbaarheidsstudies) naar het innovatieve gebruik van de diepe ondergrond van Vlaanderen (conventionele/fossiele en hernieuwbare energiebronnen inclusief problematiek van opslag van energie en broeikasgassen).
-
Opvolging demoprojecten VEA
Energiezuinige technieken of procédés die voor een eerste maal in een sector toegepast worden, kunnen via dit programma een subsidie van maximaal 50% van de in aanmerking komende investeringskosten bekomen (sinds 2001) van VEA. De referentietaak van VITO voorziet in het gedetailleerd opvolgen en beoordelen van deze demoprojecten gedurende tenminste één volledig meetjaar en het verspreiden van de resultaten van de afgewerkte projecten met het oog op reproductie van de technologie of het procédé (multiplicatoreffect).
-
Ondersteuning CO2-REG-beleid (Steunpunt Energie)
De taken van het Steunpunt Energie concentreren zich op het ontwikkelen en evalueren van methodes om het potentieel van maatregelen te bepalen en zo het Vlaamse energiebeleid te ondersteunen.
-
Verificatiebureau benchmarking energieconvenant
In uitvoering van het Kyoto-protocol is o.a. het “Actieplan REG in de industrie” voorzien. Het belangrijkste onderdeel hiervan is het afsluiten van een benchmarkingconvenant voor energie-efficiëntie in de energie-intensieve industrie. Essentieel in het convenant is een goede verificatie van het benchmarkproces, van het opstellen van verbeteringsplannen en van de opvolging. De referentieopdracht “Verificatiebureau” werd bij beslissing van de Vlaamse regering in 2003 aan VITO opgedragen.
Het Verificatiebureau controleert, oordeelt en adviseert over het onderzoek van de Wereldtop, de afstand tot de Wereldtop, het energieplan en de monitoring, en rapporteert. Daarnaast ondersteunt VITO het besluit energieplanning en verricht het een aantal taken voor het europees systeem van verhandelbare emissierechten.
-
Auditconvenant
De referentietaak “Auditconvenant”, richt zich tot de industriële eindverbruikers van energie met middelgrote energie-intensieve vestigingen die niet onder de Europese richtlijn emissiehandel vallen, maar wel een jaarlijks primair energieverbruik van ten minste 0,1 PJ en minder dan 0,5 PJ hebben.
Ondernemingen die het convenant ondertekenen voor de betreffende vestigingen, verbinden zich ertoe een audit voor de bepaling van hun energiebesparingpotentieel te laten uitvoeren en te laten controleren door het Verificatiebureau. Deze audit bepaalt welke besparingsmaatregelen in het bedrijf mogelijk zijn. De referentie daarvoor zijn de best beschikbare technieken.
-
Kenniscentrum ‘Milieuvriendelijke Voertuigen’
Deze referentietaak heeft als doel om zowel particulieren als overheden te ondersteunen in het optimaal inzetten van energiezuinige en milieuvriendelijke voertuigen. Onder ‘voertuigen’ verstaan we zowel personenwagens, gemotoriseerde twee- en driewielers, lichte bedrijfsvoertuigen als vrachtwagens. De rol die VITO hierin opneemt bestaat uit een drietal types activiteiten:
-
-
Ondersteunen van de Vlaamse Overheid in haar beleid om de transitie naar milieuvriendelijke voertuigen te stimuleren, bv. via ondersteuning bij de hervorming van de autofiscaliteit, maar ook via tools als
MTV-Web -
Advies verlenen aan particulieren, voertuigconstructeurs, organisaties en overheden inzake milieuvriendelijke voertuigen. Dit kan o.a. gebeuren door het participeren aan evenementen die propere voertuigen meer bekend maken bij het grote publiek. Zo gaf VITO in 2010 inhoudelijke ondersteuning voor de
WATT Roadshow (nieuw venster).
- Contractuele beleidsondersteunende onderzoeksopdrachten
Naast bovengenoemde referentietaken voert VITO ook contractuele beleidsondersteunende onderzoeksopdrachten uit voor de Vlaamse overheid. Er bestaat bijvoorbeeld een zeer regelmatige samenwerking met o.a. LNE, OVAM, VMM, VLM en VEA.
Deze opdrachten situeren zich in een zeer brede waaier van beleidsdomeinen en wetenschappelijke disciplines. Voorbeelden van recente en/of regelmatig weerkerende onderzoeksopdrachten zijn o.m. :
- ondersteuning van OVAM met betrekking tot de beoordeling van bodemonderzoeken en bodemsaneringsprojecten;
- ontwikkeling van het milieukostenmodel voor het beoordelen van kosten en baten van mogelijke milieumaatregelen ter bevordering van de kwaliteit van oppervlaktewater en omgevingslucht ;
- ondersteuning van de administratie Toezicht Volksgezondheid met betrekking tot binnenmilieuverontreiniging in particuliere woningen;
- studies geurhinder in opdracht van LNE afdeling Milieu-Inspectie;
- ontwikkeling en implementatie van diverse voorspellingsmodellen voor luchtkwaliteit in samenwerking met VMM;
- medewerking aan het MIRA-rapport.
